Bram Van Paesschen stelt zijn nieuwste docu voor : ‘I’m New Here’

Jammer dat een mens niet op vijf plaatsen tegelijk kan zijn. Of twee zou ook al handig zijn. Dan zouden we Bram Van Paesschen zelf kunnen opzoeken om hem aan het woord te laten over zijn nieuwste documentaire ‘I’m New Here’.  Na zijn ‘Empire of Dust’ zijn we in ieder geval ten zeerste benieuwd naar zijn nieuwe film.   Die wordt op 24 oktober in tal van arthousezalen getoond in het kader van ‘DocPoppies’.

 

We hopen één van de dagen met Bram samen te kunnen zitten, maar momenteel komen we niet verder dan het tonen van de trailer.  En we vroegen hem of hij ons kon schetsen wat hij gemaakt had, hoe, waar en waarom.  Plus daar bovenop : waarom wij als kijker de film moeten zien.

Hoe?

Eerst met een vliegtuigticket en wat telefoonnummers. Daarna met een (zeer fijne) cameraman, een (eveneens zeer fijne) tolk en een klankset. Nog daarna met een leger vertalers, een monteur en een computer.

Wat?

Een documentaire over een gebouw in Guangzhou, de derde grootste stad van China. Nu staan er wel meer gebouwen in China. Toch is dit gebouw uniek. Het is namelijk dé plaats waar Afrikaanse zakenmannen en Chinese handelaars elkaar ontmoeten. De film geeft een inkijk in het leven van enkele van die mensen, geeft een beeld van een economie waar het westen niets mee te maken heeft.

Waar?

Guangzhou, China en Kinshasa, RDC.

Waarom heeft hij de film gedraaid?

In eerste instantie keek het me een logische stap. De twee films die ik hiervoor maakte gaan over globalisering in Congo. ‘Pale Peko Bantu Mambo Ayikosake’ gaat over de mensen onderaan de ladder: artisanale mijnwerkers die hun leven op het spel zetten door grondstoffen te delven voor onze gsm’s, tablets and what not. ‘Empire of Dust’ gaat over Chinezen die een weg moeten aanleggen in Congo. Het zijn allemaal films die over de figuranten van de globalisering gaan. Niet over de hoofdrolspelers. Over het voetvolk, niet over de beleidsmakers. Toen ik ‘Empire of Dust’ draaien was, las ik ‘Congo’ van David Van Reybrouck. Dat boek eindigt in Guangzhou. De biotoop die hij beschrijft, wou ik met mijn eigen ogen zien en er film over maken met de figuranten als hoofdrolspelers.Tijdens het maakproces zag ik de zaken veranderen. Van een eldorado naar een dystopie, om het met een boutade te zeggen. Voorheen zagen de Afrikanen Guangzhou als een stad van opportuniteiten: alles is er spotgoedkoop en kan voor drie keer de aankoopprijs doorverkocht worden in hun land van herkomst. Verschillende factoren zorgden er voor dat de situatie vrij snel veranderde. De markt satureerde (veel mensen die op dezelfde manier hun boterham wouden verdienen), de crisis waardoor ook de koopkracht in Afrika daalde en er meer aanbod was dan vraag. Daarnaast werden de Chinese wetten steeds ongunstiger voor de Afrikanen. In de jaren negentig werden ze met open armen ontvangen. Met de Chinezen gebeurde immers hetzelfde in Afrika. Wat de Afrikaanse ondernemers niet direct doorhadden was dat daar een wat perfide strategie achter zat. Hun businessmodel werd gekopieerd door Chinezen die ze verplicht in dienst moesten nemen. Daarna werd het hen steeds moeilijker gemaakt om zaken te doen en legaal in het land te blijven. Terzelfdertijd zag ik nieuwsberichten over Afro-Amerikanen die het slachtoffer zijn van gratuit politiegeweld, gammele volgestouwde boten vol Afrikaanse vluchtelingen voor de Europese kusten en Afrikaanse dictators die aan de macht vastklampen ten koste van de bevolking daar. Ik dacht “Het wordt de zwarte man eigenlijk overal moeilijk gemaakt”.

De kunst was dan om een film te maken die wel geëngageerd is maar niet pamfletair. Met de nodige relativiteit en wat humor hier en daar. Het soort films – zij het documentaire of fictie – die ik waardevol vind.

Waarom moeten wij hem zien?

Als documentairemaker geniet ik van het privilege om rond te reizen. Maar ik draag ook de verantwoordelijkheid om wat ik zie te interpreteren en met een publiek te delen. Met deze film hoop ik enerzijds – voor de mensen die er helemaal niets van kennen – een nieuw universum te laten ontdekken. Anderzijds hoop ik de mensen die al iets weten over dit biotoop een ander inzicht aan te rijken.