“Bâtiment 5”: de Franse cineast Ladj Ly schudt vanaf 21 februari aan het wespennest

De verwachtingen zijn hooggespannen voor het drama, die herinneringen oproept aan de schokfilm La Haine. Met als onderwerp de wantoestanden in de huisvesting.

«Ik krijg vaak het label ‘voorstadcinema’ opgekleefd,» zucht Ladj Ly. «Ik ben er eerlijk gezegd geen fan van. Ik maak gewoon cinema, punt uit.» De Franse regisseur kan het moeilijk afschudden sinds hij in 2019 het festival van Cannes veroverde (en er de Prix du Jury won) met Les Misérables, een snoeiharde film over politiegeweld. De film kreeg toen trouwens ook een Oscarnominatie.

In zijn nieuwe film Bâtiment 5 volgen we Haby, een jonge vrouw die zeer betrokken is in het sociale leven van de voorstad waar ze woont. Op een dag komt ze te weten dat er plannen bestaan om die wijk helemaal opnieuw in te richten. De man die (stiekem) het project leidt, is Pierre Forges, een jonge kinderarts die het tot burgemeester heeft geschopt. En het is de bedoeling om ‘Bâtiment 5’, het flatgebouw waar Haby is opgegroeid, met de grond gelijk te maken.

Dat kan de jonge vrouw niet zomaar laten gebeuren en met een groep vrienden knoopt ze de strijd aan tegen de gemeente om die plannen tegen te houden en Gebouw 5 te redden. Ladj Ly hoefde niet ver te zoeken naar inspiratie, want zijn familie maakte het zelf mee. «Onze ouders hebben allemaal een appartement gekocht», vertelt hij. «Ze waren eigenaars. ‘Om je te integreren, moet je onroerend goed bezitten’, was ons verteld. Die lening hebben ze afbetaald tegen een rente van 15%. Ze hebben in werkelijkheid drie keer moeten betalen voor dat appartement. Het was pure oplichterij. En 20 jaar later werden ze onteigend en verplicht om een nieuw appartement te huren. Ze waren plots alles kwijt.»

«In de film hoor je een tiental talen», gaat de 45-jarige cineast verder. «Bambara, Peul, Soninké, Syrisch, Engels, Frans, noem maar op! Ik wou die rijkdom weergeven. Want dat is het Frankrijk van vandaag: een mengelmoes van tradities. We moeten hulde brengen aan al die culturen, zonder in clichés te vervallen. We realiseren ons dat we in Frankrijk, een toevluchtsoord en het land van de mensenrechten, niet allemaal op dezelfde manier onthaald worden. Veel hangt af van waar je vandaan komt. In het hoofd van veel buitenlanders lijkt Frankrijk nog steeds een droombestemming. Het Franse voetbal, het stokbrood, de Eiffeltoren, al die clichés. De realiteit ziet er echter heel anders uit.»

Als de term ‘geëngageerde cineast’ niet zo afgezaagd was, zou Ladj Ly zich die waarschijnlijk graag toe-eigenen. Met recht ook, zoals zal blijken vanaf 21 februari.