De klimaatcrisis slaat ook steeds harder toe in de cinema

Steeds meer grote Hollywoodnamen mengen zich in het klimaatdebat. Het mag duidelijk zijn: ook de cinema wil haar stem laten horen.

Ecologische thema’s zijn lang geen nieuwigheid in de cinema. In 1973 schetste Soylent Green al een pikdonkere toekomst waarin de mensheid zich in leven houdt met artificieel voedsel (de ‘soilent green’ uit de titel) omdat alle natuurlijke bronnen uitgeput zijn. The Day After Tomorrow (foto) liet een nieuwe ijstijd los op de aarde. In Wall-E liep er enkel nog een robot en een kakkerlak rond op onze planeet. En de satire Don’t Look Up verving de klimaatcrisis door een gigantische komeet. Om maar te zeggen dat films wel vaker inspiratie halen bij ons veranderende klimaat.

Filmmakers maken ook vaak van de gelegenheid gebruik om hun zegje te doen. Neem nu Leonardo DiCaprio, die al langer begaan is met de hele problematiek. Toen Don’t Look Up in de zalen kwam, wond er hij geen doekjes om. «Ik zie al die wereldleiders die het strikte minimum doen», verklaarde hij aan de site Deadline. «Maar net als in de film tikt de klok genadeloos verder. Ik ben ervan overtuigd dat er een wereldwijde angst heerst die verband houdt met het feit dat de instanties die aan de touwtjes trekken — de privésector en de overheden — niet snel genoeg werk maken van de energietransitie. We hebben stilaan het punt bereikt waar we moeten handelen alsof het de Tweede Wereldoorlog is. Ik hoor veel mensen zeggen dat de technologie alles wel zal oplossen. Maar de tijd raakt stilaan op. We hebben de antwoorden met de hernieuwbare energie en we hebben de middelen om de transitie te maken. De privésector en de overheden moeten de handen nu in elkaar slaan. En wij, de burgers, moeten ervoor zorgen dat het thema bovenaan de agenda van de verkiezingen komt te staan. Niet ergens op plaats 6 of 7. Wij moeten stemmen voor mensen die gevoelig zijn voor deze kwestie en de wetenschap au sérieux nemen. We moeten ervoor zorgen dat er op geen enkel niveau iemand verkozen raakt die niet naar de wetenschap luistert. Vooral in de Verenigde Staten. Amerika is per inwoner de grootste vervuiler van deze planeet. De wetenschap zegt het al tientallen jaren. Wij moeten net het voorbeeld stellen, zodat de rest van de wereld ons volgt. Stem dus op mensen die goed bij hun verstand zijn. Ik vind ook dat het de taak is van een acteur om een standpunt in te nemen in dit debat. En ik hoop dat ik toch een kleine beetje gewicht in de schaal kan leggen.»

Bij de release van Avatar: The Way of Water deed James Cameron ook zijn duit in het zakje: «Ik denk niet dat alle artiesten hun rol op dezelfde manier zien. Sommigen voelen zich totaal niet betrokken bij de sociale of andere nijpende problemen van deze wereld. Anderen, zoals ik, zijn wel bezorgd maar praten erover via entertainment, via verbeelding, via sciencefiction. We zetten een stapje opzij en reizen naar een andere wereld om van buitenaf onze waarden te observeren, de dingen die wij belangrijk vinden. Dat is wat ik wil doen. Andere cineasten pakken de kwesties liever frontaal aan en bouwen rechtstreeks een film over problemen als racisme of seksisme. Kan de cinema uiteindelijk helpen om de bal aan het rollen te krijgen? Ik hoop van wel. We zullen het snel genoeg weten…»